Класічны даследаванне аб цензиве
Класічны даследаванне аб цензиве ў савецкай гістарыяграфіі належыць пяру С. Д. Сказкина. Вучоны пісаў пра спрошчанасці погляду М. М. Кавалеўскага і І. В. Лучицко-га на сутнасць французскай цензивы і тлумачыў гэта аднабаковасць выкарыстаных выключна «дзелавых» дакументаў.
Знакаміты спрэчка гісторыкаў пра тое, ці была цензива напярэдадні рэвалюцыі ўласнасцю або арэндай, ён лічыў бесперспектыўнымі і па-новаму падышоў да праблемы. Грунтуючыся на выдатным веданні «рэальных» пазямельнага дакументаў XVIII ст., Предреволюционных наказам, пазямельнага здзелак і т. п. крыніцаў, С. Д. Сказкин звярнуўся да аналізу цяжэй помніка, трактат февдиста XVIII ст. Эрве, імкнучыся паглыбіцца ў сутнасць яго вучэння аб цензиве. Здабытыя вынікі дазволілі яму аспрэчыць тэзіс М. М. Кавалеўскага пра эвалюцыю феадальнай уласнасці ў буржуазнай і поўным зьнікненьні феадальнага ладу з яго феадальных правам ў Францыі XVIII стагоддзя.
С. Д. Сказкин даказаў, што французская цензива ў XVIII ст. была ўласнасцю, а цензита-рий ўласнікам, але толькі «у межах Сеньёра», а нежаданне дваранства адмовіцца ад сваіх фіскальных прывілеяў, падтрыманая урадавай практыкай, якія стаялі ў рэзкім супярэчнасці з крепнущим собственническим сьвядомасьцю селяніна-цензитария, выклікала рэвалюцыйны выбух выключнай сілы.
